Qədim zamanlarda zəfəran güc artıran, göz xəstəlikləri (xüsusilə kataraktanı), zəhərləməni müalicə edən, ətirli maddə kimi geniş istifadə olunurdu..
Zəfəranın vətəni dəqiq məlum deyil. Avropaya zəfəranı ərəblər gətirib. Hal hazırda zəfəran müxtəli ölkələrdə — Hindistanda, Misirdə, İranda, İspaniyada, Çində, Azərbaycanda — yetişdirilir. Ən yaxşı zəfəran kimi Kəşmir (Hindistan) zəfəranı sayılır. Bu zəfəran ən bahalıdır. Lakin zəfəranın əsas hissəsi İranda istehsal olunur. Zəfəran krokus gülündən əldə edilir.
Zəfəranın nadir müalicəvi xüsusiyyətləri bu ədviyyatı əsl təbii dərman edir.
Zəfəran həzm prosesləri və iştahanı yaxşılaşdırır, qara ciyərin fəaliyyətinə müsbət təsir edir, ödqovucu xüsusiyyətlərinə malikdir.
Zəfəran ürək üçün çox xeyirlidir. Ürəyin fəaliyyətini yaxşılaşdırır, ürək əzələsini möhkəmləndirir, qanı təmizləyir.
Zəfəran sinir sisteminə sakitləşdirici təsir edir, əqli fəaliyyətini stimullaşdırır, yaddaşı və diqqəti yaxşılaşdırır. Zəfəran insanı daha gümrah edir, orqanizmin tonusunu qaldırır, əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırır. Zəfəranın orqanizmdə gedən qocalma proseslərini ləngidir, orqanizmi müxtəlif ziyanlı maddələrdən təmizləyir, xərçəngin profilaktik vasitəsi sayılır.

Hüseynov Fizuli Məhəmməd oğlu ,

1973 –cü ildə Naxçivan MR Kəngərli rayonunun                     

 Qabıllı kəndində  dogulub . Azerbaycan Tibb Universitetinin

 Tibbi Profilaktika fakultəsinə daxil olub.

1996-cı ildə bitirib, ixtisasca infeksionistdir. 1998-ci ildə Herba – Flora şirkətini təsis edib

Hal –hazırda həmin şirkətin Aparici mütəxəssisidir.

Fizuli Həkimin Zəfəran haqqında  söylədikləri :

Zəfəran – zəfəran e.ə araşdırmalarda rast gəlinir. Bəzi qəbirlərin araşdırmalarında  bu bitki haqqında bir çox məlumatlar vermək olar.

1 gr  Zəfəran 10 ton suyu rəngləmək gücünə qadirdir. 1 gr zəfəran eyni zamanda bakterosid (bakterostatik) təsir göstərir.   Bir çox mikrobların çoxalmasının qarşısını alır.  Biz nəzərə alsaq ki, 1 insan 1 ildə qəbul etdiyi su 10 tona qədərdirsə hətta ondan az , onda zəfəranın böyüklüyünü görə bilərik.

Zəfəran çox bahalı  bitkidir , gramlarla satılır.  Qiyməti 5-10 manat  arası dəyişir.

Bakı zəfəranı  çox gözəl zəfərandır .  Zəfəran Azərbaycanda  Abşeronda , Şəkidə və bir sıra digər rayonlarda da bitir.
Bakı zəfəranı ən gözəlidir. Çünki zəfəran qumsal torpaqda bitməlidir. Bakı zonasının torpağı da qumsal torpaqdır.

Müalicəvi xüsusiyyətləri:

Zəfəran Beyin –qan dövranını yaxşılaşdırır.  Bitkilərin içərisində ən gözəlidir.

Alzheymer (yaddaşsızlıq) , Skleroz xəstəliklərinə tutulmamaq üçün zəfəran istifadə edilməlidir.

Zəfəran gözün Ritina qişasının qidalanması üçün göz xəstəlikləri üçün faydalıdır.

Zəfərannan müntəzam istifadəsi insanlarda yaxşı görmə qabilliyətini artırır.

Tərkibi saffronal və krosin maddələri hüceyrənin ölümünün qarşısını alır. Dağınıq Skleroz xəstələri üçün zəfərandan gözəl ikinci bitki yoxdur. Zəfərandan istifadə olunması praktikada gözəl nəticələr almışdır .

Kişilərdə potensiyanı artırır. Prostat xəstəliyi və prostat vəzin xəstəliyi üçün olduqca faydalı bitkidir.

Zəfəran telləri keçmiş dövrlərdə çox təhlükəli hesab edilən qara Melanxoniya xəstəliyinin müalicəsi üçün hazırlanan bitki qarışığına əlavə edilirdi. Bu bitkini digər xəstəliklərin müalicəsində istifadə etmək tövsiyə olunurdu.

Xərçəng xəstəliyinin ölümlə nəticələnən formalarının müalicəsində tətbiq edilməsi haqqında məlumatlar var.  Zəfərandan  krosetin turşusunu alırlar ki, bu turşu mədəaltı vəzin xərçəng şişindəki xərçəng kök hüceyrələrini məqsədyönlü  şəkildə məhv etməyə qadirdir.

Zəfəran depressiya zamanı da kömək edə bilər, bundan başqa  gözlərə də müsbət təsir göstərir. O, hərfi mənada desək, gözlərə cavanlığını qaytarmağa qadirdir və bu səbəbdən görmə qabiliyyəti zəifləmiş yaşlı insanlara tövsiyə olunur.

Bu ədviyyatın əlavə edildiyi həlimlər baş beynin hüceyrələrinə yaxşı təsir göstərir, yaddaşı gücləndirir, sinir sistemini möhkəmləndirir, nevrozu müalicə  edir.

Zəfəranın daha bir müalicəvi xüsusiyyəti – çox güclü antidepressantdır, əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırmağa qadirdir və eyni zamanda asılılıq yaratmır.  Zəfəran qadın sağlamlığına yaxşı təsir göstərir. Aparılan son elmi təhqiqatlar  sübut edir ki, zəfəranın onkoloji xəstələrin müalicəsində tətbiqi heyranedici nəticələr göstərib.  Avropa ölkələrində  İngiltərərdə, Fransada , Ruminiyada aparılan tədqiqatlar  nəticəsində şişlərin müalicəsində öz təsirirni sübut etmişdir.  Xərçəngin müalicəsində geniş istifadə olunur.

Güclü antioksidantdır.  Orqanizmdə yayılmış hər növ şişlərə  güclü təsir göstərir

Zəfəran çox gözəl möhkəmləndirici vasitədir, onu çox bir xəstəlikdən dərman kimi qəbul edərək, orqanizmin ümumi tonusunu əhəmiyyətli dərəcədə yüksəltmək mümkündür ,həmçinin immun sistemini gücləndirir. Ümumi qan dövranını yaxşılaşdırır.  Zərərli vasitələrə  olan tələbat azalır.   Siqaretə , həmçinin şirniyata olan istək  50%  aşağı dsüşür.  Arıqlamaq istəyənlər zəfəran çayı içə bilərlər.  İmmuniteti qaldırır.   Zəfəran asma-bronxit  xəstələrinə  yaxşı təsir edir.  Zəfəranın ətrini iyləməkdə faydalıdır.   Bəzi xəstəliklərdə aromaterapiya təyin edilir ki, buda xəstələrin zəfəran ətrini iyləməklə müalicə olunur.  Qurd xəstəlikləri ,  insan orqanizmində bütün növ şişlərin müalicəsində effektivdir.

Zəfəran Hamilə qadınlara istifadə etmək məslət görülmür. Keçmiş zamanda hamilə qadınlar arzuolunmaz hamiləlikdən azad olsunlar deyə çoxlu dozalarda  zəfəran dəmləyib içirdilər və azad olurdular.


Millət vəkili,  Ürək-damar cərrahı,

Tibb üzrə elmlər doktoru,                                                   

Azərbaycan Ürək və sağlamlıq

assosiasiyası İdarə heyətinin sədri Rəşad Mahmudov

2005-ci ildən hal-hazıra qədər Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının Ürək-damar cərrahiyəsi şöbəsinin müdiri və ürək-damar cərrahı işləyir. Ürək və damar xəstəlikləri mərkəzinin rəhbəri olaraq 8000-dən çox yaşlı və uşaqlarda açıq ürək əməliyyatları aparmışdır. Son illərdə aparılan humanitar aksiyalar çərçivəsində Naxçıvan, Lənkəran, Şirvan, Qəbələ, Zaqatala, Qazax, Gəncə, Şamaxı, Cəlilabad, Quba, Füzuli xəstəxanalarında 800-dən artıq açıq ürək əməliyyatı icra etmişdir.

Zəfəran bədənin bütün toxumalarını qidalandırır, qanı təmizləyir, saflaşdırır, bədənin bütün hüceyrələrinin qanla təçhizatını normallaşdırır . Zəfəran  güclü  müalicəvi xüsusiyyətlərə  malikdir.  Hansı ki , bədənimizn tez-tez tərləməsinin qarşısını alır  və  lazımsız şlakları təmizləyir.  Zəfəran zərərli orqanizmi zərərli maddələrdən təmizləməyə kömək edir.  Spazmalar zamanı aradan qaldırmaq üçün  də zəfarandan istifadə olunur.

  • Zəfərandan alınan əsas efir yağı, ölümcül hüceyrələrə qarşı sitotoksikliyin müalicəsinə malikdir.
  • Bu bitkinin tərkibi müxtəlif faydalı minerallarla zəngindir məsələn: manqan, kalsium, dəmir, selen, sink, maqnezium. Heç kimə sirr deyil ki, bütün bu maddələrin olması, insan bədəninin sağlam bir vəziyyətinin qorunmasında mühüm rol oynayırlar.  Bu maddələr bədənin normal və sağlam fəaliyyəti üçün çox vacibdir,   demir çatışmazlığının anemiyaya gətirdiyi, sink çatışmazlığının isə dəri və saç ilə problemlərin yaranmasına, mis və manqanın antioksidant fermentlərin sintezindən məsul olan kifayət miqdarda olduğunu və kalsiumun olmaması ürək problemlərini qan  təzyiqini  pozur.  Bunun üçündə zəfəran qəbul etmək çox faydalıdır.
  • Zəfəranın bir ədviyyat kimi qəbul edilməsi beynin hüceyrələrinə  yönəldilən  bərpa prosesini dəstəkləyir. Qadın problemlərinin  müalicəsində , həmçinin sidik sistemin (ürogenital sistem ) müalicəsində  də vacibdir. Maraqlı  bir xüsusiyyəti də odur ki, cinsi fəallıqı  artırır.

Zəfəran — güclü antiseptik  və antioksidantdır .  Bədən və beyin hüceyrələrini qidalandırır və bərpa edir.  Kardiovaskulyar  sistemini gücləndirir,  qanı yeniləyir və təmizləyir, qan təzyiqini azaldır, anemiyaya kömək edir.  Xərçəngin  müalicəsində geniş istifadə edilir ,  xərçəng hüceyrələrinin böyüməsinə maneə törədir.



Zəfəran  Nevrologiyada və digə xəstəliklərdə  faydaları

Bü günki araşdırmalara görə zəfəran,  yaşı çox olan bir insanın bədənində yaranan zərərli maddələrin məhv edəcəyi çox güclü antioksidant olduğu sübut edilir.

Kateronoidlərlə zəngindir hansı ki ,  bədənin zərərli maddələrinin məhvinə və faydalı sintezinə səbəb olan enerji  mübadiləsini  tetikleyir.  Bəzi müasir elm araşdırmalarına  görə, ilk mərhələdən və ya sondan asılı olmayaraq demək olar ki, hər hansı bir xəstəlik zəfəranla  85-87% -i ilə müalicə olunur.
Zəfəran sinir sisteminin fəaliyyətini gücləndirir, qadın cinsiyyət orqanlarını stimullaşdırır, uşaqlarda tənəffüs orqanlarının  membranlarının salınmasını artırır.  Uşaq xəstəliklərində zəfəran Tiryeni əvəz etdi

Zəfəran 100-dən çox xəstəliyi müalicə edən dərman xüsusiyyətlərinə malikdir.

Bunlara daxildir:
xərçəng müalicəsi (xəstəliyin mərhum mərhələlərində belə antitümör təsiri vardır və xərçəng hüceyrələrinin böyüməsinə mane olur)
qan təmizləməsi (qanı yeniləyir və təmizləyir, yəni ürək-damar sistemini gücləndirir, bədənin bütün hüceyrələrini qidalandırır)
beyin fəaliyyətinin yaxşılaşdırılması (beyin toxumasının artması, yaddaşın yaxşılaşdırılması)
nevrozların müalicəsi
baş ağrısı və yuxusuzluq aradan qaldırılması
mədə-bağırsaq funksiyasının tənzimlənməsi;
aşırı safrdan (böyrəkdə əmələ gələn zəhərli maye) qurtulma
Böyrəklərin və sidik qişasınınnın təmizlənməsi (bal ilə zəfəran qarışığı böyrək və sidik kisəsində daşların tökülməsinə kömək edir)
antioksidant təsir (enerji metabolizminin yaxşılaşdırılması, zərərli maddələrin məhv edilməsi);
görmə bərpası, göz retinasının müalicəsi;
erreksiyanın təkmilləşdirilməsi
kritik günlərdə ağrıların aradan qaldırılması;
yanıqlar və şişlərin müalicəsi
Allergiyalardan xilas olmağa
Alkoqol asılılığının müalicəsi

Bütünlüklə  orqanizmin bütöv cavanlaşması.

Bədəndə radiasiya səviyyəsinin aşağı salınması.


Zəfəran  Urologiyada  faydaları         

Asif Daşdəmir oğlu CahangirovUROLOGİYA ŞÖBƏSİ1999-cu ildə Azərbaycan Tibb Universitetini bitirib.
1999-2000-ci illərdəBakı şəhəri Təcili Tibbi Yardım Xəstəxanasında(cərrahiyyə) anesteziologiya və reanimotologiya üzrə internatura keçib.
2003-2009-cu illərdəTürkiyə Cümhuriyyəti Dokuz Eylul Universiteti Urologiya kafedrasında uzmanlıq təhsilini alıb.
2009-cu ildən Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının Urologiya şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışır.
Bir çox seminar, konfranslarda və s. fəal iştirak edir.
Müxtəlif beynəlxalq elmi jurnallarda elmi məqalə və tezisləri çap edilib.
Avropa Urologiya Dərnəyin üzvüdür.       Zəfəran analjezik olaraq istifadə olunur. Həmçinin antiseptik, bərpaedici , diaforetik və diüretik olan təbii vasitədir. Sübut edilir ki , Zəfəran  mədə — bağırsaq işini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırdığını və normallaşdırdığına yaxşı təsir edir.  Üzdə müxtəlif növ əmələ gələn akne, sizaqları və piqment ləkələrini  təmizləyir.  Ürogenital sistemin fəaliyyətinə təsir edir. Menstrual dövrü bərpa edir, sonsuzluqdan xilas olmaq üçün kömək edir. Böyrək və qişa xəstəlikləri üçün faydalıdır.

Zəfəran — mineral maddələrdən ibarətdir:  manqan, mis, kalsium, kalium, dəmir, sink, selen, maqnezium.  Həmin maddələrin  hər biri insan orqanizm üçün müxtəlif müalicəvi  funksiyalar yerinə yetirir . Mis və manqan antioksidant  fermentlərin  sintezini  təmin  edir.  Dəmir qırmızı qan hüceyrələrinin bərpası ilə əlaqələndirilir.  Ürək  əzələsi və qan təzyiqi işi kaliyum tərəfindən idarə olunur.  Zəfəran tərkibində çox sayda B vitamini: folik turşusu (B9), niasin (B3), riboflavin (B2), tiamin (B1), vitamin C, vitamin A

Zəfəran ədviyyat olaraq  ərzaq və yemeklerdə  istifadə etdikdə, bədəninin  beyin hüceyrələrinin bərpasına kömək edir .  Zəfəranı balla qəbul etdikdə isə o sidik kisəsindəki və boyrəklərdəki daşları əritməyə kömək edir.

Zəfəran uşaq doğum orqanlarını nəmlə təmin edir,  qadın geneuretik  sisteminin müalicəsi üçün təsirli bir vasitədir. Qadında və kişilırdə  cinsi istəklərini  artırır.  Bəzən Zəfəranı – afrodiziak  adlanırırlar.

Prostat vəzin mualicəsində əvəzolunmazdır.

Zəfəran aşağıdakı problemlər üçün istifadə olunur:
1. Bitki yalnız qadınlar üçün deyil, həm də kişilərdə azalan impotensia problemləri üçün də faydalıdır.

  1. Zəfərana uroloji xəstəliklərdə və sistitdə kömək edir. Qaraciyər, böyrək və qişanın işini normallaşdırır.
  2. Yüksək təzyiqi olan insanlarda təzyiqi aşağı salma gücünə malikdir.
  3. Zəfəranın faydalı xüsusiyyətləri mədə və həzm sistemində problemlərin müalicəsində də bitkinin istifadəsinə imkan verir.

Ədviyyat , hüceyrələrdə yağ turşularının səviyyəsini azaldır və antioksidant  təsir göstərir.

Zəfəranının  faydalı xüsusiyyətlərinin  xərçəng xəstəliyinə  müsbət təsiri olduğunu sübut edir.  Zəfəran istifadəsi xərçəng  hüceyrələrini dayandıraraq,  şiş böyüməsini yavaşladır.

Kiçik bir ədviyyə dozası, sərxoşluq sindromunu aradan qaldırmağa kömək edəcək.  Böyrək və sidik kisəsi təmizlənərək — qum çıxarılır.

Bundan əlavə, zəfəranın digər  mualicəvi təsirləri olur:

soyuqdəymə, menstrual ağrı zamanı, astma, yuxusuzluq, depressiya və müəyyən mədə-bağırsaq xəstəlikləri.

Bu bitkini  istifadə edilən müalicə son dərəcə faydalıdır, zəfərandan göstərilən dozada istifadə etmək  vacibdir.